السيد عبد الحسين الطيب

12

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)

[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيه 164 ] وَ إِذْ قالَتْ أُمَّةٌ مِنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْماً اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذاباً شَدِيداً قالُوا مَعْذِرَةً إِلى رَبِّكُمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ( 164 ) و زمانى كه گفتند جماعتى از آنها براى چه موعظه ميكنيد قومى را كه خداوند هلاك مىكند آنها را يا عذاب ميفرمايد آنها را عذاب سخت گفتند براى عذر بسوى پروردگار شما و شايد آنها متقى و پرهيزگار شوند . وَ إِذْ قالَتْ أُمَّةٌ مِنْهُمْ آن جماعتى كه ساكت بودند كه مرتكب اين معصيت نشدند و ديگران را نهى نميكردند گفتند بانبياء و كسانى كه آنها را موعظه ميكردند چرا موعظه ميكنيد آنها را زيرا اينها كه دست‌بردار نيستند و كلام شما در آنها تأثيرى ندارد لِمَ تَعِظُونَ قَوْماً كه بايد اينها هلاك شوند يا به عذاب دچار گردند اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذاباً شَدِيداً در جواب آنها انبياء و واعظين قالُوا مَعْذِرَةً إِلى رَبِّكُمْ زيرا اگر آنها را موعظه نكنيم مسئول پروردگار ميشويم كه ترك وظيفه خود كرده‌ايم وَ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ و شايد كلام ما به آنها تأثير كند و دست بردارند سؤال - آيا فرمايش انبياء و واعظين حق بوده و بايد موعظه كرد يا سكوت ساكتين جواب - خصوصيات در وعّاظ و متّعظين و ساكتين مختلف است بسا ممكن است يكى احتمال تأثير بدهد بر او واجب است امر بمعروف و نهى از منكر كند ديگرى مأيوس است بر او واجب نيست و بسا بعض اهل معاصى كلام بزرگى مثل انبياء و علماء در آنها تأثير دارد و لكن كلام عوام و متفرقه تاثير ندارد بعلاوه مسئله ارشاد جاهل و اقامه حجت با مسئله امر بمعروف و نهى از منكر تفاوت دارد مثل اتمام حجتها كه حضرت ابى عبد اللَّه عليه السّلام با لشكر كربلا داشت تا نفس آخر و در قرآن مجيد هم موارد زيادى داريم كه انبياء حتى نبيّنا الأكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم با اينكه كفار و مشركين قساوت قلب آنها از حجاره سخت‌تر بود و صم بكم عمى